Sve što morate da znate o malim boginjama

Tokom zime značaj kolektivnog imuniteta raste.

Udžbenici kažu da kolektivni imunitet „predstavlja otpornost neke populacije prema pojedinim bolestima … stepen kolektivnog imuniteta zavisi od sposobnosti pojedinca da prenese zarazu, dužine njegove zaraznosti, vrste agensa, veličine i vrsta kolektiva“.

Zbog hladnog vremena i dužeg boravka u zatvorenim, nedovoljno provetrenim prostorijama, tokom zimskog perioda češće su raznovrsne virusne epidemije koje vladaju u kolektivima.

Ovih dana, u vestima se dosta pominje epidemija malih boginja. Pošto mislimo da je dobra obaveštenost prvi korak ka preventivi i pravilnom ophođenju prema svom zdravlju i zdravlju drugih, danas želimo sa vama da podelimo najosnovnije informacije o malim boginjama.

Šta su male boginje?

Male boginje ili morbili su virusno, vrlo zarazno oboljenje iz grupe osipnih groznica. Spadaju među deset najznačajnijih zaraznih oboljenja, iako je broj obolelih drastično smanjen razvojem imunizacionih vakcina.

Kako se dobijaju male boginje?

Virus je prisutan u sekretu nosne sluzokože i u krvi u periodu inkubacije. Prenosi se direktnim kontaktom sa sekretom ili kašljem i kijanjem obolele osobe.

Kada je osoba zarazna?

Period inkubacije obično traje između 10 i 12 dana, dok se najzaraznijim smatraju 4 dana pre i prva 4 dana po izbijanju osipa. Virus može da živi u vazduhu ili sekretu do 2 sata.

Koji su najčešći prvi simptomi?

  • Promene na sluzokoži disajnih puteva
  • Temperatura koja postepeno raste
  • Malaksalost i umor
  • Gubitak apetita, često praćen povraćanjem i prolivom
  • Koplikove mrlje (obično se pojavljuju 36 časova pre osipa na sluzokoži usne duplje i izgledaju kao prosut griz)

Koliko traje ova bolest?

Prvi stadijum traje 3 do 4 dana, od pojave prvih simptoma do izbijanja osipa.

Osipni stadijum traje 5 do 6 dana. Posle kratkotrajnog poboljšanja dolazi do porasta telesne temperature i pogoršanja opštih simptoma bolesti. Osip nastaje 4 dana ovog stadijuma i počinje od kože glave (iza ušiju), vrata i lice, da bi nastavio da se širi na dole.

Stadijum ljuštenja i oporavka traje 4 do 5 dana. Tokom ovog perioda, osip se povlači i poboljšava se opšte stanje bolesnika.

Iako morbili traju oko 2 nedelje, oporavak se može produžiti i na više nedelja (u zavisnosti od komplikacija i simptoma tokom bolesti).

Koje su rizične grupe?

Morbile podjednako napadaju osobe oba pola. Najrizičnija grupa su nevakcinisani, odnosno deca do 5 godina starosti kao i ljudi rođeni pre 1971. godine koji nisu uopšte vakcinisani, i oni rođeni od 1978. do 1993. godine koji su zaštićeni samo jednim cepivom MM vakcine (drugačije od MMR vakcine koja se danas koristi).

Takođe ljudi koji žive u gusto naseljenim mestima imaju viši rizik zaraze, koji nažalost prati i one iz nepristupačnih oblasti, siromašne i izbeglice.

Zašto je vakcina protiv malih boginja na lošem glasu?

U februaru 1998. godine, abdominalni hirurg Endrju Vejkfild je u britanskom stručnom časopisu „Lanset“ objavio članak o vezi MMR vakcine i autizma. Mnogi mediji su preneli članak i time napravili lančanu reakciju. Mnogi autori su kasnije pokušali da potvrde Vejkfildova zapažanja novim istraživanjima,  ali nisu uspeli. Kada je otkriveno da je Vejkfild imao finansijsku dobit od svojih tvrdnji, časopis „Lanset“ se u potpunosti ogradio i odbacio njegove tvrdnje, a sam Vejkfild je izbačen iz lekarske komore Engleske.

 

Iako smo sigurni da razloga za brigu nema, čvrsto smo uvereni da je dobra obaveštenost bitan deo odgovornog odnosa prema zdravlju.